Calendar.

Λίγα λόγια για την εκδήλωση

Η ποίηση γεννήθηκε μαζί με τη μουσική. Τα αρχαία ποιήματα τραγουδιόνταν. Το ίδιο ισχύει και για τα δημοτικά τραγούδια, γι’ αυτό και διασώθηκαν χωρίς να γραφτούν στο χαρτί. Δεν είναι τέχνη ιδιαίτερα προσιτή στο ευρύ κοινό. Στη μελοποίηση του έργου των ποιητών μας οφείλεται, εν πολλοίς, η εξοικείωση με αυτό. Ελάχιστοι θυμούνται το «Λευτεριά για λίγο πάψε να χτυπάς με το σπαθί», ενώ όλοι γνωρίζουν το «Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή». Πόσοι θα ήξεραν τον Καββαδία αν δεν τον είχαν μελοποιήσει η Μαρίζα Κωχ και ο Θάνος Μικρούτσικος; Το «Άξιον εστί» ήταν ήδη γνωστότατο προτού βραβευτεί ο Ελύτης με το βραβείο Νόμπελ.

Παρά τις, δίκαιες συχνά, αντιρρήσεις πολλών, η μελοποίηση ποιημάτων που δεν γράφτηκαν για να γίνουν τραγούδια έχει προσφέρει πολλά στην ποίηση. Αυτή με τη σειρά της έχει προσφέρει έμπνευση σε μουσικούς, κι όταν αυτή είναι πηγαία, το αποτέλεσμα του παντρέματος είναι συναρπαστικό. Ανήκει στους μουσικολόγους και στους μελετητές των ποιητών η αποτίμηση του βαθμού επιτυχίας αυτού του «γάμου». Σε μας ανήκει το δικαίωμα να τραγουδάμε ή απλώς να απολαμβάνουμε το αποτέλεσμα.

Την Κυριακή 31 Μαρτίου η Χορωδία της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης παρουσιάζει δεκαπέντε μελοποιημένα ποιήματα. Ποιήματα που πρώτα γράφτηκαν ως τέτοια κι ύστερα μελοποιήθηκαν. Η επιλογή δεν ήταν εύκολη, και σίγουρα δεν είναι αξιολογική. Ένα από τα κριτήρια ήταν η δυνατότητα να εκτελεστούν τα τραγούδια από τη χορωδία μας με τους περιορισμούς του διαθέσιμου χρόνου και της δυνατότητας εναρμόνισης. Με την ευκαιρία της εκδήλωσης αυτής σκεφτήκαμε να παρουσιάσουμε και ποιήματα σύγχρονων ποιητών που το έργο τους δεν είναι γνωστό στο ευρύ κοινό. Φιλοξενούμε, έτσι, τον Γιώργο Ζιόβα, φίλο και συνεργάτη της Λέσχης μας, τη Νανά Ρουμπελάκη που είναι μέλος της χορωδίας μας και τον Θανάση Τσιριγώτη, γνωστό για την πολιτική και συνδικαλιστική του δράση στο ταξικό κίνημα. Θα έχετε τη χαρά να ακούσετε τους ίδιους να διαβάζουν τα ποιήματά τους, ώστε να αποδοθούν αυθεντικά.

Ευχαριστούμε την βιολοντσελίστα Σεμέλη Κωστούρου και τον πιανίστα Άγγελο Σαμπάνη για τη συμμετοχή τους.

Το πρόγραμμα

Διονύσιος Σολωμός (1798-1857)

Άκρα του τάφου σιωπή (Ελεύθεροι πολιορκημένοι, Σχεδίασμα Β΄)

Μελοποίηση: Γιάννης Μαρκόπουλος

«Δύο είναι οι θεμελιακές αισθητικές (και γενικότερα φιλοσοφικές αρχές) του Σολωμού: το απόλυτο και το υψηλό, δηλ. η πνευματική ελευθερία. Και τις δύο αυτές αρχές ο Σολωμός τις μορφοποίησε στα ποιήματά του, και κυρίως στους ´Ελεύθερους πολιορκημένους με τρόπο μεγαλοφυή και ανεπανάληπτο». Κ. Βάρναλης

 

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Μια πίκρα

Μελοποίηση: Φοίβος Δεληβοριάς

Προεξάρχουσα μορφή της Νέας Αθηναϊκής Σχολής, που αντιδρούσε στις υπερβολές του Αθηναϊκού ρομαντισμού και ενδιαφέρονταν για την καθιέρωση της δημοτικής στον ποιητικό λόγο.

 

Γιάννης Σκαρίμπας (1893-1984)

Σπασμένο καράβι

Μελοποίηση: Γιάννης Σπανός

Ο μπάρμπα-Γιάννης Σκαρίμπας, όπως ήταν γνωστός στους φίλους του, έζησε όλη του τη ζωή στη Χαλκίδα και ταξίδεψε ελάχιστα. Το έργο του, εντυπωσιακό σε έκταση και ποικιλία, σημαδεύτηκε από την έντονη αντιδικία του με τις καθιερωμένες αξίες της ζωής και του αστικού πολιτισμού.

 

Ο λυρισμός σε όλη του τη δόξα

 Σαπφώ (630-570 π.Χ.)

Ατθίδα

Απόδοση στα Νέα Ελληνικά: Σωτήρης Κακίσης (*)

Μελοποίηση: Σπύρος Βλασσόπουλος

 

Η Νανά Ρουμπελάκη γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες. Διατέλεσε μέλος του ΔΣ του Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων. Από τα φοιτητικά της χρόνια ασχολείται με τη χορωδιακή μουσική (κλασική και έντεχνη).

Συμμετέχει στη χορωδία της Εργατικής Λέσχης Ν. Σμύρνης. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: “Παρακαταθήκες συναισθήσεων” (Ιωλκός, 2011) και «Από την άμπωτη στην παλίρροια», (Βεργίνα, 2014).

 

Βασίλης Ρώτας (1889-1997)

Το Χριστινάκι

Μελοποίηση: Γιάννης Σπανός

«…Αϊντε, σε καρτεράν, μπάρμπα Βασίλη,

να ξαποστάσεις και να ξεδιψάσεις στην Πηγή των

Αθανάτων,

αφήνοντας στον κόσμο το εγερτήριο λαϊκό σου

τραγούδι

 για τη μεγάλη μάχη της Ειρήνης»

Από το ποίημα: «Ο μπάρμπα Βασίλης ο Αβασίλευτος», του Γιάννη Ρίτσου, γραμμένο για το θάνατο του Βασίλη Ρώτα.

 

Γιώργος Σεφέρης (1900-1980)

Άρνηση (Στο περιγιάλι το κρυφό)

Μελοποίηση Μίκης Θεοδωράκης

Ο πρώτος Έλληνας που του απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ. Στην τελετή παραλαβής, μιλώντας για τους ποιητές που τον επηρέασαν, λέει: «Σας μίλησα γι’ αυτούς τους ανθρώπους, γιατί οι σκιές τους δεν έπαψαν να με συντροφεύουν από τότε που άρχισε το ταξίδι μου για τη Σουηδία και γιατί οι προσπάθειές τους αντιπροσωπεύουν, στο νου μου, τις κινήσεις ενός κορμιού αλυσοδεμένου επί αιώνες, όταν επιτέλους σπάσουν τα δεσμά του και ψηλαφεί, ξαναζωντανεύει κι αναζητάει τις φυσικές του κινήσεις…».

 

Νίκος Γκάτσος (1911-1992)

Ήταν του Μάη το πρόσωπο

Μελοποίηση: Μάνος Χατζιδάκις

Ως ποιητής έγινε γνωστός για το μνημειώδες έργο του «Η Αμοργός», απ’ όπου και το πιο πάνω απόσπασμα. Όμως ήταν τεράστια η συνεισφορά του με το στιχουργικό του έργο στα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι, αλλά και των Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρου Ξαρχάκου, Δήμου Μούτση, Λουκιανού Κηλαηδόνη, Χριστόδουλου Χάλαρη και πολλών άλλων συνθετών.

 

Τάσος Λειβαδίτης (1922-1988)

Ναι, αγαπημένη μου

Μελοποίηση: Στέλιος Μαρίνης

Το έναυσμα για να δώσει τα πρώτα του ποιήματα στον Θεοδωράκη προς μελοποίηση ήταν η πλατιά απήχηση που είχε στα λαϊκά στρώματα η μελοποίηση που έκανε ο δεύτερος στον «Επιτάφιο» του Γιάννη Ρίτσου, το 1961, καθώς και οι ανάγκες της ταινίας «Συνοικία το Όνειρο» της οποίας υπογράφει το σενάριο μαζί με τον Κώστα Κοτζιά, σε σκηνοθεσία του Αλέκου Αλεξανδράκη. Έτσι, τα πρώτα τραγούδια με δικούς του στίχους κυκλοφορούν τον Οκτώβρη του 1961, στο δίσκο «Πολιτεία» και είναι τα περίφημα «Μάνα μου και Παναγιά», «Βρέχει στη φτωχογειτονιά», «Δραπετσώνα» «Έχω μια αγάπη» και «Σαββατόβραδο».

Ο ηθοποιός και ποιητής Γιώργος Ζιόβας σε συνέντευξή του στον Δ. Τζιαντζή λέει: «Η ποίηση οφείλει να αφουγκραστεί τα βάσανα και τα πάθη της κοινωνίας και με τον τρόπο της να στηρίξει και να εμπνεύσει τον πάσχοντα και αγωνιζόμενο άνθρωπο». Πιο κάτω, απαντώντας σε σχετική ερώτηση: «Σίγουρα η κρίση επηρέασε και άλλαξε βαθιά τη ζωή μας. Οι άνθρωποι χτυπήθηκαν, πόνεσαν, θύμωσαν, αντιστάθηκαν, ήλπισαν, απελπίστηκαν. … Η ποίηση δεν γίνεται να αγνοήσει τα μεγάλα γεγονότα που συνέβησαν. Τουλάχιστον στο δικό μου έργο, όπως είπες, αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές και συμβαίνει γιατί πάντα θεωρούσα την ποίηση, εκτός των άλλων, και σαν έναν ευαίσθητο παλμογράφο της εποχής».

Γιάννης Ρίτσος (1909-1990)

Μέρα Μαγιού μου μίσεψες

Από τον Επιτάφιο

Μελοποίηση: Μίκης Θεοδωράκης

«Η ποίηση του Ρίτσου έδωσε αξία στον άνθρωπο και μάλιστα στον κατατρεγμένο, βασανισμένο και πάσχοντα, εκφράζοντας με σπάνια ένταση και λυρικό πάθος τα αισθήματα, τις ανησυχίες, τους πόνους και τους πόθους και τους μακρόχρονους αγώνες του ελληνικού λαού για ελευθερία, ισότητα, δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη». Γιώργος Σαββίδης

 

Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996))

Με το λύχνο του άστρου (από το Άξιον εστί)

Μελοποίηση: Μίκης Θεοδωράκης

Ο νομπελίστας Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του ’30. Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ’ την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος».

Νίκος Καββαδίας (1910-1975)

Federico Garcia Lorca

Μελοποίηση: Θάνος Μικρούτσικος

Τι ακριβώς όμως ήταν αυτό που έκανε τον Καββαδία να ξεχωρίσει; Ο εξωτισμός των ποιημάτων του; Η μουσικότητά τους; Οι παράξενες άγνωστες λέξεις; Μήπως ήταν η έκδηλη ευαισθησία του και ο φανερός ουμανισμός του; Μπορούμε να ισχυριστούμε πως η σκληρή ζωή της θάλασσας, οι άσχημες συνθήκες και η καθημερινή μιζέρια την οποία μοιραζόταν με τους συντρόφους του στο καράβια, τον σημάδεψαν ανεξίτηλα. Αυτά έβγαζε, αυτά εξέφραζε. Η προδιάθεση συμπάθειας για τους ταπεινούς και τους καταφρονεμένους, τον ώθησαν να μιλήσει για τους απόκληρους της γης και τα λόγια του κατάφεραν ν’ αγγίξουν τους αναγνώστες. Φίλιππος Φιλίππου

 

Μανώλης Αναγνωστάκης (1925-2005)

Οι στίχοι αυτοί

Μελοποίηση: Μίκης Θεοδωράκης

«Κατά καιρούς μ’ έχουν χαρακτηρίσει καθαρά πολιτικό ποιητή. Προσωπικά δεν νομίζω ότι είμαι πολιτικός ποιητής. Είμαι ερωτικός και πολιτικός μαζί. Συνδυάζονται αυτά τα δύο. Είναι η εποχή που τα συνδύαζε αυτά τα δύο. Δηλαδή δεν μπορούσε να είναι κανείς ερωτικός ποιητής, ξεχνώντας το πολιτικό πλαίσιο εκείνης της εποχής που ήταν φουντωμένα τα πολιτικά πάθη. Υπήρχε το πολιτικό στοιχείο μέσα, η έκφραση της πολιτικής, μέσα από μια ερωτική κατάσταση όμως. Δεν ξέρω αν το καταλαβαίνουμε αυτό το πράγμα εύκολα.  Γι’ αυτό αρνούμαι όλα αυτά περί «ποίησης της ήττας» και τα σχετικά. Δεν είναι ποίηση της ήττας. Είναι μια αγωνία για την εποχή, ένα άγχος για την εποχή».

 

Ο Θανάσης Τσιριγώτης είναι φιλόλογος, στέλεχος του Μ-Λ ΚΚΕ, συνδικαλιστής και μέλος του εκπαιδευτικού ομίλου: «Αντιτετράδια της κπαίδευσης». Χρωστάμε τα ποιήματά του στα πλακέ πακέτα τσιγάρων που έχουν αρκετό χαρτί για να αποτυπώσουν ιδέες και σκέψεις την ώρα που γεννιούνται.

Κώστας Καρυωτάκης (1896-1928)

Πρέβεζα

Μελοποίηση: Γιάννης Γλέζος

«Πληρώνω γιὰ ὅσους, καθὼς ἐγώ, δὲν ἔβλεπαν κανένα ἰδανικὸ στὴ ζωή τους, ἔμειναν πάντα ἕρμαια τῶν δισταγμῶν τους, ἢ ἐθεώρησαν τὴν ὕπαρξή τους παιχνίδι χωρὶς οὐσία. Τοὺς βλέπω νὰ ἔρχονται ὁλοένα περισσότεροι μαζὶ μὲ τοὺς αἰῶνες. Σ’ αὐτοὺς ἀπευθύνομαι. Ἀφοῦ ἐδοκίμασα ὅλες τὶς χαρές (!!!), εἶμαι ἕτοιμος γιὰ ἕναν ἀτιμωτικὸ θάνατο. Λυποῦμαι τοὺς δυστυχισμένους γονεῖς μου, λυποῦμαι τὰ ἀδέλφια μου. Ἀλλὰ φεύγω μὲ τὸ μέτωπο ψηλά».

Κατερίνα Γώγου (1940-1993)

Εμένα οι φίλοι μου

Μελοποίηση: Νίκος Μαϊντάς

«Η Κατερίνα Γώγου έκανε ποίηση σε μια εποχή που οι άλλοι “ποιητές” έκαναν δημόσιες σχέσεις. Πάνω από όλα ήταν η ίδια ποίηση. Ανάμεσα σε χάπια, ποτά, σβησμένα τσιγάρα, φτωχογειτονιές, προδοσίες… Η Κατερίνα ήταν έξω από κάθε λογής εκδοτικά και καλλιτεχνικά κυκλώματα και κλίκες και γι’ αυτό σπάνια θα δείτε να αναφέρονται σε αυτήν στα Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης. Αυτοκτόνησε το 1993 με χάπια σε ηλικία 53 χρονών…  ..» Νίκος Σαραντάκος 

 

Κώστας Βάρναλης (1884-1974)

Οι μοιραίοι

Μελοποίηση: Μίκης Θεοδωράκης

«Ήταν μια εποχή που παρουσίαζε μεγάλα κενά εξαιτίας της κρίσης των παλιών αξιών που στήριζαν ως τότε την πίστη του κόσμου. Ο Βάρναλης συντάχθηκε με τις νέες ιδέες που υπόσχονταν έναν αταξικό καλύτερο κόσμο παίρνοντας με την τέχνη του θέση μάχης απέναντι στο κοινωνικό κατεστημένο, το γιομάτο από αδικίες και αθλιότητες … Ο ποιητής σεβάστηκε τα εμπόδια που του έβαζε η συνείδησή του κι έμεινε στο χώρο του χρέους του, όπως έμειναν όλοι οι έντιμοι ‘‘προπηλακισθέντες και εμπτυσθέντες’’ και όχι μόνο τα σύμβολά του, ο Προμηθέας, ο Ιησούς και ο Σωκράτης». Ν. Βρεττάκος

 

(*) Εκ λάθους αρχικά είχαμε γράψει ότι η απόδοση ήταν του Οδ. Ελύτη. Ζητούμε συγνώμη από τον ποιητή κ. Κακίση)

Η λαϊκή ορχήστρα Γλυφάδας παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στο πολιτικό τραγούδι, χωρισμένο σε τέσσερις περιόδους:

Aπό την πρώιμη εποχή του ρεμπέτικου μέχρι την Αντίσταση στην Γερμανική κατοχή και τον εμφύλιο, και από την μεταπολεμική περίοδο των διωγμών και της μετανάστευσης, μέχρι τα τραγούδια που γράφτηκαν την περίοδο της χούντας.

Το Σάββατο 21/9, στις 20:30, στην ταράτσα της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης, με ελεύθερη είσοδο.

“Η Εργατική λέσχη Νέας Σμύρνης διοργανώνει συζήτηση με το συγγραφέα Βασίλη Τσιράκη με αφορμή την έκδοση του νέου του μυθιστορήματος «Οι Αλώβητοι». Σάββατο 5/10 στις 7.30μμ Ελευθερίου Βενιζέλου 12, Νέα Σμύρνη.”

 

Όπως γράφει ο Περικλής Παυλίδης: “Στο μυθιστόρημά του «Οι αλώβητοι» (εκδ. Τόπος, 2019) ο Βασίλης Τσιράκης καταπιάνεται με μια από τις πιο κρίσιμες και καθοριστικές περιόδους της νεότερης ιστορίας, από τις αρχές του εμφυλίου έως την εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Την περίοδο αυτή η χώρα βρέθηκε στο προσκήνιο των μεγάλων κοινωνικώνσυγκρούσεων που σημάδεψαν τον 20ό αιώνα, με τον λαό πρωταγωνιστή στα πιοπροωθημένα και αποφασιστικά εγχειρήματα κοινωνικής χειραφέτησης. Μια εποχή εξαιρετικά δραματική και σκληρή, ως συνέπεια της σφοδρότητας των συγκρούσεων, αλλά και της αβεβαιότητας των όρων ύπαρξης των ανθρώπων. Μια εποχή στην οποία δοκιμαζόταν καθημερινά το ψυχικό τους σθένος, το ηθικό ανάστημα, οι αξίες και τα ιδανικά τους.

Βασικός τόπος του μυθιστορήματος είναι η Θεσσαλονίκη, η πόλη της προσφυγιάς. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι ήρωες του μυθιστορήματος έρχονται στην πόλη – οι περισσότεροι ξεριζωμένοι από άλλες πατρίδες – επιχειρώντας να χτίσουν μια νέα ζωή. Όμως με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη και ξετυλίγοντας το κουβάρι της αφήγησης, ο συγγραφέας μας οδηγεί σε τόπους κρίσιμων γεγονότων και εξελίξεων, όπως στην Αθήνα και την επαρχία, στα νησιά της εξορίας, αλλά και μας ταξιδεύει σε πόλεις μακρινές, όπως η Τασκένδη και το Παρίσι.

Το μυθιστόρημα του Βασίλη Τσιράκη διατηρεί στο έπακρο τη «ντοκιμαντερίστικη» οπτική των δύο προηγούμενων βιβλίων του, «Σελανίκ» (2012) και «Τα χρόνιαανάμεσα» (2016). Το περιβάλλον της πόλης, αλλά και των εκτός της πόλης τόπων της αφήγησης, οι ιστορικές μορφές και τα γεγονότα δίνονται με εξαιρετική πραγματολογική ακρίβεια, κάτι που προσδίνει στην ανάγνωση του έργου ισχυρή αίσθηση ρεαλισμού.

Είναι εμφανές ότι ο Βασίλης Τσιράκης έχει προετοιμάσει πάρα πολύ καλά το στήσιμο του ευρύτερου χωροταξικού, ιστορικο-κοινωνικού και πολιτισμικού σκηνικού, στο οποίο εμφανίζονται οι ήρωες του έργου.

Όταν λοιπόν τοποθετεί στην αφήγηση την περιγραφή συγκεκριμένων γεγονότων με πρωταγωνιστές ιστορικά πρόσωπα, όπως φερ’ ειπείν στην περίπτωση της δολοφονίας του Γιάννη Ζεύγου, μας δημιουργείται η αίσθηση ότι τα πράγματα έγιναν ακριβώς έτσι, όπως τα διαβάζουμε.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι το σκηνικό της δράσης δίνεται, σε κάθε ένα από τα 36 κεφάλαια του βιβλίου, με την αφετηριακή γλαφυρή περιγραφή των καιρικών συνθηκών, κάτι που διεγείρει ψυχικά τον αναγνώστη και οξύνει την συναισθηματική πρόσληψη της συγκυρίας.

Ωστόσο στους «Αλώβητους» η προσοχή εστιάζεται σε κάτι άλλο, το οποίο υποδεικνύει άλλωστε και ο τίτλος του βιβλίου. Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι από το πρώτο βιβλίο της «χρονολογικής» αυτής τριλογίας, το «Σελανίκ», στο οποίο πρωταγωνιστεί η πόλη, και κατόπιν τα «Χρόνια ανάμεσα», στο οποίο η προσοχή επικεντρώνεται στα χαρακτηριστικά της περιόδου του μεσοπολέμου, ο Βασίλης Τσιράκης οδηγείται στους «Αλώβητους», έργο στο οποίο η έμφαση δίνεται σαφώς στους ήρωες του μυθιστορήματος.

Πρόκειται για ήρωες οι οποίοι, όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο, «σε πείσμα των «φονιάδων καιρών πασχίζουν να βγουν αλώβητοι κρατώντας ζωντανή τη μνήμη», όντας χαρακτήρες «τυπικοί», αντιπροσωπευτικοί της εποχής τους.

Αν δούμε, λοιπόν, τους ήρωες του βιβλίου υπό το πρίσμα κατεξοχήν υπαρξιακών ερωτημάτων, όπως του «ποιος μένει αλώβητος» σε μια εξαιρετικά συγκλονιστική και αντιφατική εποχή και «πώς μένει κανείς αλώβητος», τότε θα ανακαλύψουμε μια εξόχως μυθιστορηματικού τύπου εποποιία.

Μια εποποιία ανθρώπων που προσπαθούν να διαμορφώσουν στάση ζωής απέναντι σε συγκρουσιακές και επικίνδυνες καταστάσεις, η οποία δεν μπορεί να είναι καθόλου προδιαγεγραμμένη και αυτονόητη.

Στις προκεφαλαιοκρατικές κοινωνίες και στα αντίστοιχα ήδη λόγου το άτομο ακολουθούσε ένα σύνολο αρχών και κανόνων πουρύθμιζαν σχεδόν μέχρι λεπτομέρειας τη συμπεριφορά του και την προοπτική του. Το καθήκον, ως στάση του ατόμου προς τους άλλους, φίλους ή εχθρούς, ήταν πάντα λίγο ή πολύ εξαρχής δοσμένο και αυτονόητο.

Τα πράγματα αλλάζουν άρδην όταν η εξατομίκευση των ανθρώπων –με στοιχεία αποξένωσης– εντός ενός κόσμου κυριαρχούμενου από τον εμπορευματικό ανταγωνισμό κατέστησαν ασαφή τη θέση και στάση του καθενός απέναντι στονκοινωνικό του περίγυρο. Το νόημα και η στάση ζωής αποτελούν τώρα αντικείμενοαναζήτησης, διαμέσου της αντιμετώπισης υπαρξιακών διλημμάτων. Και είναι ακριβώς η ύπαρξη του ατόμου σε ένα εξόχως αντιφατικό και συγκρουσιακόκόσμο, με ανοιχτό-απρόβλεπτο μέλλον, αυτή η οποία ενεργοποιεί και αναπτύσσει τιςεσωτερικές συνειδησιακές προσπάθειες νοηματοδότησης και προσανατολισμού της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Αυτόν τον κόσμο αναπαριστά κατά προνομιακό τρόπο το μυθιστόρημα, παρουσιάζοντας την εξωτερική κοινωνική δράση των ηρώων ως συνέπεια και αποκάλυψη των εσωτερικών τους αντιφάσεων.

Σε ένα τέτοιο εξόχως αντιφατικό, αβέβαιο κόσμο τίθεται με δραματικό τρόπο τοερώτημα του πώς να υπάρξουμε, του πώς μπορεί κανείς να μείνει αλώβητος, δηλαδήπιστός στον εαυτό του, στις αφετηριακές του επιθυμίες, στους στόχους και τα ιδανικάτου, στη μνήμη που διαμορφώνει την ταυτότητα και προσωπικότητά του.

Στους «Αλώβητους» ο Βασίλης Τσιράκης τοποθετώντας τους ήρωες σε συγκεκριμένες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες σε μια πορεία ζωής περίπου τριώνδεκαετιών, δεν προδιαγράφει μονοσήμαντα την πορεία τους, αλλά ανιχνεύει τη δυνατότητα διαφορετικής ανταπόκρισης των ατόμων στις δεδομένες προκλήσεις των καιρών, ως συνέπεια διαφορετικών βιωματικών εμπειριών και διαπροσωπικών επιδράσεων που στιγμάτισαν τη ζωή τους.

Ο Βασίλης Τσιράκης μέσω των ηρώων του δοκιμάζει τις δυνατότητες των ανθρώπωννα επιλέξουν στάση ζωής, να διαμορφώσουν τη διαδρομή του βίου τους. Διότι ακριβώς ως εξατομικευμένοι πλέον ήρωες έχουν σε σημαντικό βαθμό τη δυνατότητανα κάνουν επιλογές –εντός βεβαίως συγκεκριμένων συνθηκών– και συνεπώς να φέρουν ατομική ευθύνη για τις πράξεις τους.

Στη μεγάλη γκάμα των χαρακτήρων που μας παρουσιάζει ο συγγραφέας στοπολυφωνικό αυτό μυθιστόρημα, βλέπουμε μια ενδιαφέρουσα σπουδή της ενδεχομενικότητας, του πώς δηλαδή οι άνθρωποι είναι πιθανό να ανταποκριθούν σε «φονιάδες καιρούς», γιατί ο Βασίλης Τσιράκης χωρίς να κρύβει την οπτική γωνία από την οποία βλέπει την εποχή, δίνει την δυνατότητα για πολλαπλές αναγνώσεις ώστε οαναγνώστης να αξιολογήσει με ποικίλους τρόπους το βλέμμα του συγγραφέα σε καταστάσεις και γεγονότα που σημάδεψαν αυτή την τόσο συγκλονιστική και αντιφατική περίοδο της χώρα μας”.

Στην εγχώρια παραγωγή μπίρας έχουν έρθει τα πάνω κάτω, με τις μικροζυθοποιίες να ξεπετάγονται σαν τα μανιτάρια. Στην Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης εκμεταλλευόμαστε την ευκαιρία και –στα πλαίσια της ομάδας «Μάθε ό,τι ξέρω»– σας παρουσιάζουμε τους βασικούς τύπους μπίρας, δοκιμάζοντας 8 εγχώριες μικροζυθοποιίες και δίνοντας απαντήσεις σε μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα ερωτήματα σχετικά με την μπίρα:

Από πού κατάγεται και πώς προήλθε; Πώς παράγεται; Ποια είναι η παλαιότερη μπίρα στον κόσμο; Ποια συστατικά και τεχνικές δίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, αρώματα και γεύσεις που βρίσκουμε στο ποτήρι μας; Είναι καλύτερα να σερβίρουμε τη μπίρα με αφρό ή χωρίς; Πόσο καιρό ζει ο άνθρωπος πίνοντας αποκλειστικά μπίρα;

Την Κυριακή 6 Οκτωβρίου, στις 19:30, στην Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης (Ελ. Βενιζέλου 12 & Αιγαίου, στάση ΤΡΑΜ “Αιγαίου”).

Για την καλύτερη οργάνωση της παρουσίασης δηλώστε συμμετοχή στο email μας, ergatikilesxinsmyrni@gmail.com και στα τηλέφωνα 6972209745 (Δημήτρης), 6997058251 (Γιάννης) – Κόστος συμμετοχής: 5€

Το περιοδικό Σελιδοδείκτης, με αφορμή την έκδοση του νέου του μυθιστορήματος του Γιάννη Μακριδάκη “Οι βάρδιες των πουλιών”, διοργανώνει σε συνεργασία με την Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης εκδήλωση-συζήτηση με τον συγγραφέα για το σύνολο του λογοτεχνικού του έργου, με θέμα: «Οι ήρωες του Γιάννη Μακριδάκη: από το ατομικό στο συλλογικό».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 09 Νοεμβρίου 2019 στις 19.30 στον χώρο της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης (Λεωφ. Ελευθερίου Βενιζέλου 12 & Αιγαίου, Νέα Σμύρνη).

Είσοδος ελεύθερη!

Η Χορωδία της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης παρουσιάζει αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι.

 

Η Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης παρουσιάζει το βιβλίο του Γιάννη Χλιουνάκη “Παράταιρη Επανάσταση” των εκδόσεων Τόπος, το Σάββατο 21 Δεκέμβρη στις 19:00. Μαζί μας θα είναι ο συγγραφέας του βιβλίου για να συζητήσουμε μαζί του για την περίοδο της κοινωνικής σύγκρουσης 1943-1945, την πρόκληση της “αναθεωρητικής Ιστορίας” που αποτέλεσε την αφορμή για την μελέτη του, σε μια προσπάθεια κατανόησης του επαναστατικού φαινομένου στον 20ό αιώνα.

Για ένα μικρό δείγμα από το βιβλίο «Παράταιρη Επανάσταση», μπορείτε να διαβάσετε την προδημοσίευση αποσπάσματος που εξασφάλισε το Infowar εδώ: https://info-war.gr/prodimosieysi-apo-to-vivlio-paratairi-epanastasi-toy-gianni-chlioynaki/

Αντίτυπα του βιβλίου υπάρχουν ήδη στην Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης, για όσους-ες θέλουν να έρθουν… διαβασμένοι-ες στην εκδήλωση!

Σύνοψη

Το δίπολο Επανάσταση/Αντεπανάσταση παρασύρει την ελληνική κοινωνία σε μια θανάσιμη περιδίνηση, την περίοδο 1943-1945. Ο Πόλεμος, η Κατοχή, η Αντίσταση, στήνουν το σκηνικό μιας μεγάλης και βίαιης κοινωνικής σύγκρουσης καθώς η πλησμονή της ελπίδας για ένα ακαθόριστο μεταπολεμικό “Αλλιώς”, εκφρασμένη με το σύνθημα “Λαοκρατία!”, διασταυρώνεται με τη συνακόλουθη αντίδραση σ’ αυτή την προοπτική. Το βιβλίο εστιάζει στη μεγάλη πόλη και στον προσφυγικό συνοικισμό, επαναστατική εστία, τόπο συνάρθρωσης του “θέλουμε” και του “μπορούμε”.

Η πρόκληση της “αναθεωρητικής Ιστορίας” αποτελεί μόνο την αφορμή γι’ αυτή τη μελέτη, της οποίας βασικό ζητούμενο είναι η κατανόηση του επαναστατικού φαινομένου στον 20ό αιώνα. Τα αριστερά στερεότυπα γίνονται -και αυτά- αντικείμενο κριτικής εξέτασης. Η συζήτηση για τις ευθύνες της ηγεσίας σκοντάφτει συνεχώς σε αυτά καθιστώντας αδήριτη την ανάγκη να κατανοηθούν οι όροι μιας αντιπαράθεσης που ήταν ολόπλευρα πολιτική και όχι απλά στρατιωτική καθώς και η κομουνιστική ταυτότητα, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στο Μεσοπόλεμο.

Ένας στοχασμός για την Επανάσταση μέσα από την Ιστορία.

Ο Συγγραφέας

Ο Γιάννης Χλιουνάκης γεννήθηκε το 1959, στο Αμάρι Ρεθύμνου. Στα φοιτητικά του χρόνια εντάχθηκε στον χώρο της κομμουνιστικής Αριστεράς. Μετά το ’89 σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και εργάστηκε στη Δημόσια Εκπαίδευση, στην Αμοργό. Σήμερα είναι διοικητικός υπάλληλος του υπουργείου Παιδείας.

Τη Δευτέρα 23 Δεκεμβρίου στις 8 το βράδυ παρουσιάζουμε το βιβλίο “Ο κάβος του φεγγαριού” – εφηβική λογοτεχνία της Μαρίας Χατζηχριστοδούλου. Θα μιλήσει ο Στέλιος Μαρίνης και η συγγραφέας.

“Αυτό είναι ένα κυνήγι χαμένου θησαυρού, και είναι αληθινό, και εγώ θα είμαι εκεί, όταν τον βρούμε, σκεφτόταν η Καλοτίνα με καρδιοχτύπι.
Πριν την πάρει ο ύπνος από το παράθυρό της που έβλεπε στη θάλασσα, είδε ένα πεφταστέρι που αιωρήθηκε για μια στιγμή μόνο διαγράφοντας την τροχιά του και πρόλαβε να ευχηθεί. Μόνο που δεν ήξερε πως σ’ αυτό το κυνήγι υπήρχαν κι άλλοι εκτός από τους Ιταλούς…”

Οι εκδόσεις Ηλία Επιφανίου και η συγγραφέας Αρίνα Ασρίεβα Μανουηλίδη σας καλούν στην παρουσίαση του βιβλίου:

“Ο γάτος που έμοιαζε με λαγό”

Για το βιβλίο θα μιλήσει η φιλόλογος – συγγραφέας Μαρία Χατζηχριστοδούλου και η συγγραφέας.

Δραστηριότητα: Face painting

Θα ακολουθήσει δεξίωση

Ο Νίκος Καββαδίας είναι ίσως ο μόνος που αξίζει τον χαρακτηρισμό του απόλυτα βιωματικού στην ποίησή του. Μιλάει πάντα για τα καράβια που έζησε, τους ναυτικούς που γνώρισε, τους έρωτες, τους καυγάδες και τους θανάτους στα λιμάνια, με την γλώσσα των καραβιών και τα γνήσια λαϊκά ελληνικά του. Ο έρωτάς του για τα ταξίδια και τη θάλασσα, πάθος τρομερό, σχέση  αγάπης  και  μίσους,  ο  ίδιος  έρωτας  που  τον οδήγησε να μπαρκάρει μικρός, μόλις 19 ετών, αφήνοντας την σίγουρη δουλειά του ναυτικού γραφείου, είναι ορατός σε κάθε στίχο του, και τόσο δυνατός που διαπερνά τον αναγνώστη, τον κάνει να ξεχάσει τις άγνωστες λέξεις και τους ναυτικούς όρους, και να συνεπαρθεί απόλυτα από την αλήθεια του λόγου του ποιητή. Ωστόσο για τον Καββαδία η θάλασσα είναι ένας μαγικός κόσμος. Από αυτή αντλεί δύναμη και αγάπη για τον άνθρωπο.

 

Πρόγραμμα

A’ Μέρος: Μαραμπού
Εισαγωγή

♫ Γράμμα σ’ένα ποιητή (Γράμμα στον ποιητή Καίσαρα Εμμανουήλ)
♫ William George Allum
♫ Ένα μαχαίρι
Να Γράφεις Ταξιδεύοντας και Όχι να Ταξιδεύεις Γράφοντας

Μαραμπού (Απαγγελία)

♫ A bord de l’ Aspasia
♫ Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί
♫ Ο πιλότος Nagel

Β’ Μέρος: Πούσι

Τα Ταξίδια και το ΕΑΜ
♫ Federico Garcia Lorca
♫ Καραντί
♫ Θεσσαλονίκη
♫ Αρμίδα
♫ Ο λύχνος του Αλλαδίνου
Πούσι (Απαγγελία)
♫ Πούσι
♫ Cambay’s Water
♫ Kuro siwo
♫ Σταυρός του νότου
♫ Εσμεράλδα
♫ Μαρέα

 

Γ’ Μέρος: Τραβέρσο

Η Γυναίκα και η Θάλασσα
Fata Morgana (Απαγγελία)
♫ Fata Morgana
♫ Γυναίκα
♫ Πικρία
♫ Yara Yara

Δ’ Μέρος: Το Τέλος

Αποχαιρετιστήριος Λόγος
♫ Οι 7 νάνοι στο s/s Cyrenia